Tags

Avrupa törenlerinde, gündönümleri sırasında yakılan tekerleklerin yuvarlanması ve buna benzer adetler, güneş güçlerinin büyüsel bir biçimde yenilenmesi işlevine sahiptirler. Aslında özellikle Kuzey ülkelerinde, kış gündönümüne doğru günlerin kısalması, güneşin bir gün söneceği kaygısını getirmektedir. Bu nedenle bu alarm durumu dünyanın sonuyla ilgili görüşlerin doğmasına neden olmuştur: güneşin düşüşü ya da sönüşü dünyanın sonunun işaretlerinden biridir, yani kozmik döngünün sonunu işaret eder.

Alıntı Mircea Eliade’nin Dinler Tarihine Giriş kitabından. Yıllardır hep bahar zamanı Avrupa’da bu kuklanın ölüme götürülüşünün fotoğraflarını görürdüm. Tek cümlelik bilgiler olurdu altında. Çok uzun bir anlatımı olmasa da hakkında biraz daha şey öğrendim.

Twitter’da hep yazarım, bu tip geleneklerin hâlâ yaşadıklarını öğrenmek benim için hep ilgi çekici bir konu olmuştur. Bir zaman makinesi gibi geriye götürüyor. Kutlayanların çoğu belki bu yaşayan fosillerin, yani adetlerin nereden geldiğini bilmiyor. Ama antropolog ve tarihçiler sayesinde bazı şeyleri öğreniyoruz.

KIŞIN/ÖLÜMÜN ÖLDÜRÜLÜŞÜ

Snap 2015-07-27 at 21.05.28

Bugün çoğunlukla Slav ülkelerinde gördüğüm bir adet. Kışın (veya ölümün) geride bırakılışı ve baharın gelişinden türetilen kışla yaz arasındaki mücadele. ”Karnaval” kuklası, pek çok bölgede, ölüme mahkum edilir ve öldürülür. Öldürülme biçimi değişir, kimi zaman yakılır, kimi zaman boğulur ya da kafası kesilir. Ben en çok yakıldığını gördüm.

Çocuklar, samandan ve dallardan bir kukla yaparlar ve bunu kasabanın dışına ”ölümü suya götürüyoruz” diyerek taşırlar ve buradaki bir göle veya bir kuyuya atarlar ya da yakarlar. Burada ortaya çıkan ölümün üretken gücü. Kış/ölüm kovulur kovulmaz ya da öldürülür öldürülmez bahar gelir.

İsviçre’deki Swabia ve Ostmark’da, Karnaval’da Kış ya da Büyükanne kuklası kovalanırmış. 8. yüzyılda sofu bir yazar Cermen kabileleri arasında ”Şubat ayının kış mevsimini kovduğuna inanıldığından” söz etmiş.

Twitter: https://twitter.com/_Slow_Loris_

KAYNAKÇA

Dinler Tarihe Giriş – Mircea Eliade

Advertisements